Duurzame doelen bij de Rijksoverheid

Het Rijk werkt aan een duurzame bedrijfsvoering: groen, circulair, sociaal en innovatief. En dat is hard nodig. Diverse voorbeelden van extreme hitte tot hevige watersnood laten zien dat klimaatverandering geen toekomstig probleem is, maar nu plaatsvindt. Als Rijksoverheid bewegen we nog te langzaam om onze bijdrage te leveren en hier wat aan te doen. Daar moeten we samen verandering in brengen. Niet straks, maar nu. Duurzaamheid moet daarom regel worden, geen uitzondering. De doelen van het Rijk om dit te bereiken zijn helder. Je vindt ze op deze pagina.

Duurzame doelen

De Rijksoverheid wil werken aan duurzaam economisch herstel, de gevolgen van klimaatverandering aanpakken, de ontwikkeling naar een circulaire economie versnellen, arbeidsomstandigheden verbeteren en baankansen creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hiervoor maakt de Rijksoverheid nationaal beleid. Ook de eigen bedrijfsvoering en inkoop ziet de Rijksoverheid als krachtig instrument om de verduurzaming van Nederland te bevorderen. De visie, doelen en wijze waarop de Rijksoverheid bedrijfsvoering en inkoop hiervoor inzet, zijn voor een belangrijk deel vastgelegd in het Klimaatakkoord (hoofdstuk D10 Voorbeeldrol Rijksoverheid) en de door de Ministerraad vastgestelde inkoopstrategie Inkopen met Impact. Die leidende doelen zijn:

  1. Klimaatneutrale bedrijfsvoering in 2030 (thema’s klimaat, energie, mobiliteit)
  2. 50% minder primair grondstoffengebruik realiseren in 2030 en volledig circulair zijn in 2050 (thema circulair)
  3. Arbeidsparticipatie stimuleren, onder meer door het creëren van 5000 participatiebanen (thema social return)
  4. Internationale productieketens verduurzamen door middel van het voorkomen of aanpakken van misstanden op het gebied van arbeidsomstandigheden, mensenrechten en milieu (thema internationale sociale voorwaarden)
  5. Innovaties stimuleren onder meer door op te treden als launching customer (thema innovatie)

Om deze doelen te bereiken, moeten we in onze eigen bedrijfsvoering en inkoop duurzame oplossingen toepassen. Daar hebben we al goede resultaten mee geboekt. Maar als we het tempo niet opvoeren, halen we de gestelde doelen niet of niet op tijd. Duurzame oplossingen moeten daarom de standaard worden. Het is mogelijk om meer impact te maken dan we momenteel doen. We moeten daarom nu de stap maken van Duurzaam Denken naar Duurzaam Doen. 

Inkopen met impact

De inkoopstrategie Inkopen met Impact bevat een duidelijke boodschap: de inkoop van goederen en diensten door het Rijk is een belangrijk middel om deze doelen te realiseren, naast instrumenten en maatregelen gericht op gedrag, beleid, aanpassing van processen, etc. Van beleid, opdrachtgevers en inkopers wordt verwacht dat zij verder kijken dan alleen naar doelmatig en rechtmatig inkopen. Juist de maatschappelijke effecten van inkoop staan in de belangstelling. Die maatschappelijke effecten worden alleen bereikt als opdrachtgevers er meer om gaan vragen, of open staan voor voorstellen van inkopers. Beleid op het gebied van duurzaamheid en het stimuleren van de economie is daarvoor aan de andere kant ook nodig. In beide gevallen versterkt de inkoop de effecten die het Rijk met haar beleid wil bereiken. Om de inkoopinspanning vroegtijdig in de goede richting te sturen, zijn naast de inhoudelijke doelen, de onderstaande afspraken vastgelegd:

  • Toepassen van maatschappelijk verantwoorde inkoopcriteria bij alle aanbestedingen in 45 relevante productgroepen (zie ook de productgroepen op www.mvicriteria.nl);
  • Toepassen van eisen of gunningscriteria op significant of ambitieus niveau bij 50 procent van deze aanbestedingen, vanaf 2020;
  • Bij alle aanbestedingen die via het categoriemanagement lopen, wordt de gunning naast prijs en kwaliteit ook minimaal voor 50 procent op maatschappelijke impact gebaseerd;
  • Het toepassen van social return bij alle passende aanbestedingen van werken en diensten met een loonsom van tenminste 250.000 euro (exclusief btw) en een looptijd van ten minste zes maanden;
  • Het toepassen van Internationale Sociale Voorwaarden bij aanbestedingen boven de Europese drempels in risicovolle categorieën.

Verder kijken dan onze eigen voetafdruk

We willen niet alleen onze eigen voetafdruk verkleinen, zelf innovatief zijn en banen voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt creëren binnen de Rijksoverheid. Maar juist ook andere overheden en organisaties ondersteunen als die stappen willen zetten naar klimaatvriendelijke, sociale en innovatieve bedrijfsvoering. Daarom delen we onze ervaringen via deze website en leveren we actieve bijdragen aan samenwerkingsverbanden zoals het platform circulair bouwen, de green deal circulair inkopen en de door PIANOo georganiseerde activiteiten, leernetwerken en kennisdeling.

In het nationale klimaatakkoord hebben we dan ook opgenomen dat de Rijksoverheid een voorbeeldrol heeft. Onze 10 miljard inkoopuitgaven zetten we bijvoorbeeld standaard in voor het realiseren van maatschappelijke impact. Met alle overheden samen gaat het zelfs om meer dan 70 miljard euro aan inkoopuitgaven. Daarmee kunnen we samen een groot verschil maken als het gaat om de duurzame transitie van Nederland.

Bronnen

De visie en doelen bij de Rijksoverheid zijn tot stand gekomen vanuit verschillende publicaties: