De leverancier is leidend: minder plastic op Bonaire

Op Saba, Sint Eustatius en Bonaire zetten vier inkoopadviseurs van de Rijksdienst Caribisch Nederland zich in voor verduurzaming. Ze houden zich bezig met aanbestedingen voor de ministeries die op de eilanden aanwezig zijn, en nemen duurzaamheid daar zo veel mogelijk in mee. Vaak ontstaat dat op initiatief van de samenleving, bijvoorbeeld door lokale ondernemers.

Verandering van buitenaf

In de afgelopen jaren zijn op de rijkskantoren op Bonaire veel duurzame maatregelen getroffen. Zo zijn er nieuwe werkplekken gemaakt met duurzame materialen en groenvoorzieningen, de reguliere toiletten vervangen door een waterbesparende variant, de producten in de warme drankenautomaten bij alle diensten vervangen door fairtrade alternatieven en start binnenkort een campagne over bewust papiergebruik. Lang niet altijd worden die veranderingen vanuit de overheid gestuurd. Maar waar komen die ideeën dan vandaan, vragen we inkoopadviseur Heinrich Alberto. “Simpel: als inkoopadviseur vind je nieuwe ideeën voor duurzame oplossingen door goed om je heen te kijken én naar anderen te blijven luisteren. Ook buiten de eigen organisatie.” 

Aanbodgestuurd inkopen

Daarom is inzicht in de ontwikkelingen op de markt belangrijk. “In het bedrijfsleven leeft duurzaamheid al meer dan in de rijksorganisaties,” vertelt Heinrich. Regelmatig komt het voor dat leveranciers rijksorganisaties benaderen met hun producten. “En hoewel er soms geen directe vraag naar is vanuit de klant, en je misschien denkt ‘oh nee he, niet weer van die verkooppraatjes’, is het tòch belangrijk om naar ze te luisteren!”

Op die manier ontstond namelijk ook een idee om het gebruik van plastic in de cafetaria terug te dringen. “Ongeveer 1,5 jaar geleden werden we door een lokale leverancier aangesproken op de manier waarop wij de lunch serveerden: in lunchboxen gemaakt van foam. De leverancier liet ons een alternatief zien, dat beter afbreekbaar zou zijn. En hoewel wij niet direct op zoek waren naar nieuwe lunchverpakkingen, ben ik toch met hem meegegaan naar zijn bedrijf voor een live demonstratie.”

Heinrich Alberto, inkoopadviseur SSO Rijksdienst Caribisch Nederland op Bonaire
Heinrich Alberto, inkoopadviseur SSO Rijksdienst Caribisch Nederland op Bonaire

Introduceren en stimuleren

Eenmaal op locatie legde de ondernemer zijn biobox in een bak met water. En vrijwel onmiddellijk smolt deze weg! “Ik had een verpakking nog nooit zo snel zien vergaan,” vertelt Heinrich Alberto. “De leverancier vond dat we beleid moeten maken van het gebruik van dit innovatieve product in plaats van plastic, maar daar heb ik als inkoopadviseur geen directe invloed op. Wél vond ik dat ik dit alternatief in onze organisatie moest introduceren en het gebruik ervan ook extern moest stimuleren. Toen ben ik gaan nadenken: hoe krijg ik horeca zover dat zij dit nieuwe materiaal gaan gebruiken?”

De oplossing vond Heinrich bij de leverancier van de voedingswaren. “In goed overleg hebben we afgesproken dat zij hun producten voortaan in de bioboxen zouden leveren. Dat deden ze zelfs niet alleen aan ons, maar ook aan andere klanten.” Zo leverde de overstap van de rijksorganisaties op Caribisch Nederland niet alleen een materiële verduurzaming op, maar ook een sociale: de biobox-producent geniet een hogere afzet en kan zijn bedrijf uitbreiden met meer personeel, en meer burgers krijgen zo de mogelijkheid om hun eten in een biobox te kopen.

DIS: Duurzaamheid, innovatie, social return

Het voorbeeld van de biobox is er een uit velen: ook de fairtrade koffie en thee van de rijksorganisaties op Caribisch Nederland en de kantoorartikelen worden ingekocht bij lokale ondernemers, die daardoor hun bedrijven moesten uitbreiden. Zo investeren de inkoopadviseurs van de Rijksdienst Caribisch Nederland in de lokale (duurzame) economie, werkgelegenheid en indirect in het ontwikkelen van nieuwe toepassingen. Heinrich: “Zo zijn duurzaamheid, innovatie en social return onlosmakelijk met elkaar verbonden.” 

Op de caraïben wordt vaak op kleinere schaal ingekocht dan op het Nederlandse vasteland. De inkoopadviseurs van de Rijksdienst Caribisch Nederland hebben dan ook vaak direct contact met enerzijds de klant, en anderzijds leveranciers. In Nederland zit daar soms een categoriemanager of tussenpersoon tussen. Als inkoopadviseur ben je zelf verantwoordelijk voor het motiveren van die tussenpersonen als het gaat om duurzaamheid, vindt Heinrich: “Zij zijn je enige source, en het is heel belangrijk dat zij je de informatie die je nodigt hebt op het gebied van duurzaamheid meegeven. Herinner ze daaraan!”

Tips van Heinrich:

  • Houd je ogen open, en blijf op de hoogte van ontwikkelingen in het (lokale) bedrijfsleven: gebruik leveranciers als informatiebron

  • Herinner de mensen om je heen (klant en collega) regelmatig aan een goed duurzaam voorbeeld uit de praktijk, zo stimuleer je ze om ideeën over te nemen

  • Wees transparant over waar je mee bezig bent en betrek de (potentiële) klant vanaf het ontstaan van het idee in het proces, zo voorkom je verrassingen

  • Wees vanaf het begin duidelijk over de kosten die de duurzame maatregel met zich mee brengt en herhaal dit ook regelmatig, zodat klanten zich daarvan bewust zijn, dit voorkomt dat een plan aan het einde spaak loopt vanwege de kosten 

Wist je dat…

Op het gebied van plastic hebben de rijksorganisaties in Caribisch Nederland een voorbeeldfunctie. Uiterlijk 2021 willen de drie eilanden stoppen met het gebruik van wegwerpplastic. Daartoe worden nu al stappen gemaakt.